Elleçleme Sayısı: Bir Ürün Deponuzda Kaç Kez Taşınıyor?

Elleçleme sayısı, bir ürünün depoya girişinden çıkışına kadar kaç kez taşındığını gösterir. Her dokunuş bir maliyettir ve bu dokunuşların önemli kısmı gereksizdir.

Depo operasyonları en basit hâliyle “ürün gelir, depolanır, gönderilir” şeklindedir. Fakat dinamik bir operasyon olduğu için ürün kabulden depolamaya, sipariş hazırlamadan sevkiyata kadar çok sayıda işlem içerir. Tıpkı mekanik bir saat gibi: akrep ve yelkovanın doğru zamanı göstermesi, çok sayıda küçük dişlinin senkron hareketine bağlıdır.

Bu operasyonda verimliliği ve kaliteyi doğrudan olumsuz etkileyen faktörlerden biri elleçleme sayısıdır.

Bir paletin sekiz duraklı yolculuğu

Standart hâle getirilememiş bir operasyonda sık karşılaştığımız senaryo şöyle ilerler:

Arada bir de görünmeyen bir maliyet var: adresi belli olmayan paleti arayan reyon görevlisinin harcadığı zaman ve attığı adımlar.

Sorulması gereken beş soru

• Son müşteri bu operasyon ağının hangi işlemine ücret ödedi?
• Sekiz kez elleçlenen ürünün kaç aşaması katma değerli bir iştir?
• Her elleçlemede hata yapma ihtimalimiz nedir?
• Ürünün bu aşamalarda hasar alma riski nedir?
• Bu elleçleme sayısını düşürdüğümüzde kazanan kim olur?

Elleçleme sayısını düşürmenin yolu çoğu zaman yerleşimi değiştirmekten geçer; depo optimizasyonu çalışmalarında ilk baktığımız şey de budur.

İlk iki adımdaki elleçleme kaçınılmazdır. Asıl incelenmesi gereken, ikinci adımdan sonra gelen her dokunuştur.

Elleçleme sayısı neden artar?

• Adresleme eksikliği: Ürünün sabit bir lokasyonu yoksa her seferinde yeni bir yere konur, sonra tekrar taşınır.
• Mal kabul alanının darlığı: Yer açmak için ürünler geçici alanlara çekilir; her geçici alan bir ek elleçlemedir.
• Akış tasarımının olmaması: Ürün mal kabulden rafa doğrudan gidebilecekken ara duraklardan geçer.
• Stok doğruluğunun düşük olması: Yerinde bulunamayan ürün aranır, bulunduğunda yeniden taşınır.

Ne yapılabilir?

Elleçleme sayısını düşürmek genellikle yeni bir yatırım gerektirmez. Yerleşimde akış analizi yapmak, ürünün mümkün olduğunca mal kabul → depolama → toplama → paketleme → sevkiyat doğrultusunda ilerlemesini sağlamak çoğu zaman yeterlidir.

Adresleme disiplini kurulduğunda ise arama süreleri, gereksiz taşımalar ve miada düşme riski birlikte azalır. Her elleçleme aynı anda bir zaman, bir hata ve bir hasar riskidir; sayısını azaltmak üçünü birden düşürür.

Devamını okuyun: Slotting nedir, depoda nasıl uygulanır?  ·  Depo yerleşim planı nasıl yapılır?

Elleçlemenin taşıma sistemleri açısından teknik çerçevesi için İTÜ’nün parça yüklerin depolanması ders notu faydalıdır.

Elleçleme sayısını kalıcı olarak düşürmenin yolu daha hızlı çalışmak değil, malı daha az kez tutmayı gerektiren bir yerleşim kurmaktır. Mevcut bir depoda bu, slotting ve akış düzenlemesiyle yapılır; yeni kurulan bir depoda ise daha baştan tasarıma girer. İlkini depo optimizasyonu, ikincisini depo kurulum danışmanlığı kapsamında ele alıyoruz.