Optima Solutions Optima Solutions

AnasayfaHizmetlerimiz › Depo Optimizasyonu

Depo Optimizasyonu Danışmanlığı

“Mevcut deponuzdan daha fazlasını elde edin.”

Lojistik Depo Optimizasyonu

Çoğu depoda problem alan yetersizliği değil, alanın nasıl kullanıldığıdır. Yeni bir bina veya yeni raf yatırımına karar vermeden önce mevcut kapasitenin ne kadarının gerçekten kullanıldığını ölçüyoruz. Çoğu zaman aynı bina, doğru yerleşimle belirgin biçimde daha fazla iş çıkarabiliyor.

Depo optimizasyonu danışmanlığı bizim için raf eklemek ya da yazılım önermek değil; mevcut binada ürünün nereye konduğunu, personelin gün içinde ne kadar yürüdüğünü ve hangi saatte nerede yığılma oluştuğunu ölçmek, sonra yerleşimi bu ölçüme göre yeniden kurmaktır. Hiçbir raf, ekipman veya yazılım markasının bayisi ya da iş ortağı değiliz; önerimiz satılacak ürüne göre değil, verinin gösterdiğine göre şekillenir. Çalışma iki eksende ilerliyor: depo alan optimizasyonu ile aynı binadan daha fazla kapasite çıkarmak, depo süreç iyileştirme ile aynı ekiple daha fazla sipariş çıkarmak.

Bu hizmet kimin için?

  • Depo doluluk oranı yüksek ama ürün koyacak yer bulunamıyor
  • Sipariş toplama süresi giderek uzuyor
  • Sevkiyat öncesi staging alanı sürekli tıkanıyor
  • Yeni depo yatırımı düşünüyorsunuz ama önce mevcudu zorlamak istiyorsunuz

Çalışma kapsamı

Alan optimizasyonuLokasyon optimizasyonuABC analiziSlottingPicking optimizasyonuStaging düzeniMal kabul akışıSevkiyat planlamasıİş gücü analiziDarboğaz analizi

Önce ölçüyoruz: depo gerçekte ne kadar dolu?

Depo yönetiminde en sık duyduğumuz cümle “yer kalmadı” oluyor. Bunu doğru ya da yanlış kabul etmek yerine ölçüyoruz: kaç palet gözü var, kaçı dolu, dolu olanların kaçında tek bir koli duruyor, hangi ürünler kaç aydır hiç hareket görmemiş. Bu dört sorunun cevabı çoğu zaman binanın değil yerleşim kurallarının değişmesi gerektiğini gösteriyor.

Doluluk oranı ile kullanılabilir kapasite aynı şey değil

Yüzde 90 doluluk, kapasitenin yüzde 90’ının kullanıldığı anlamına gelmez. Bir palet gözünde 12 koli yerine 3 koli duruyorsa o göz sistemde dolu görünür ama hacimce boştur. Aynı şekilde raf üstü seviyeler doluyken toplama seviyelerinin boş olması, doluluk oranını yükseltirken operasyonu yavaşlatır. Biz doluluğu göz sayısıyla değil, kullanılan hacim ve toplama seviyesindeki erişilebilir stok üzerinden değerlendiriyoruz.

Hangi veriye bakıyoruz?

Başlangıçta öncelikle sipariş satırı geçmişine, ürün bazında hareket sıklığına ve lokasyon envanterine bakıyoruz. Buna sipariş profili ekleniyor: bir siparişte ortalama kaç satır var, satır başına kaç koli veya kaç adet toplanıyor, siparişler gün ve saat içinde nasıl dağılıyor. Sipariş profili değiştiğinde doğru yerleşim de değişir; tek satırlık çok sayıda siparişle çalışan bir depo ile haftada birkaç büyük palet siparişi çıkaran depo aynı düzeni kaldırmaz.

Alan problemi mi, akış problemi mi?

İkisi birbirine benzer şekilde ortaya çıkar: koridorlarda bekleyen paletler, tıkanan sevkiyat alanı, uzayan sipariş süreleri. Ayrımı ölçüm yapar. Stok hacmi bina kapasitesinin altındaysa ve buna rağmen koridorlar doluysa sorun alanda değil, malın nerede beklediğindedir. Bu ayrımı yapmadan atılan her adım, çoğunlukla yanlış yere yapılan bir yatırıma dönüşüyor.

Slotting: hangi ürün, hangi lokasyona?

Slotting, ürünlerin depodaki yerini rastgele boşluğa göre değil hareket profiline göre belirleme çalışmasıdır. Amaç basit: en çok toplanan ürünü en kısa yürüme mesafesine ve en rahat erişilen yüksekliğe koymak. Uygulaması basit değildir, çünkü hareket sıklığının yanında ürünün ağırlığı, hacmi, birlikte toplanma eğilimi ve miad veya parti takibi gibi kısıtlar aynı anda devrededir.

Ürün grubuNereyeToplama biçimiDikkat edilen kısıt
A — yüksek hareketliSevkiyata en yakın koridor, bel-göz hizasıGözden toplama, sık ikmalİkmal sıklığı artar; besleme planı gerekir
B — orta hareketliOrta koridorlar, erişilebilir seviyelerGözden toplamaA ile B arasındaki sınır dönemsel olarak kayar
C — düşük hareketliUzak koridorlar, üst seviyelerPaletten veya talep üzerine indirmeToplama süresi uzar; kabul edilebilir olmalı
Ağır ve hacimliZemin seviyesi, geniş koridor kenarıForklift veya transpaletErgonomi ve elleçleme güvenliği
Miad veya parti takipliFEFO akışına uygun, ayrık bölgeParti bazlı toplamaKarışma riski; lokasyon disiplini
SezonlukSezon öncesi A bölgesine taşınırSezona göre değişkenYılda en az iki kez yeniden yerleşim
Ölü ve çok yavaş stokYoğun depolama bölgesi veya tasfiyeİstisnaiÖnce stok kararı, sonra yerleşim kararı

Altın bölge: yüksekliğin toplama hızına etkisi

Toplayıcının eğilmeden ve uzanmadan ulaşabildiği seviye, aynı ürünü almanın en hızlı ve en az yorucu biçimidir. Zemin seviyesinden eğilerek ya da merdivenle üst seviyeden alınan her satır, hem süreyi hem hata olasılığını artırır. Yerleşim çalışmasında yalnızca hangi koridor değil, aynı koridorda hangi yükseklik sorusunu da yanıtlıyoruz.

Slotting bir kez yapılıp bırakılan iş değildir

Ürün gamı, kampanyalar ve sezon hareket profilini değiştirir. Bugün A sınıfı olan ürün altı ay sonra C sınıfına düşebilir. Bu yüzden çalışmayı tek seferlik bir yerleşim planı olarak değil, hangi veriyle ve hangi sıklıkla tekrar edileceği tanımlanmış bir kural seti olarak teslim ediyoruz. Elleçleme sayısının operasyona maliyeti üzerine yazdığımız yazı bu bakışın arka planını anlatıyor.

Toplama akışı ve darboğazlar

Yerleşim doğru olsa bile akış yanlış kurulduğunda kazanç görünmez. Toplama süresinin büyük bölümü ürünü kavramakla değil, ürüne gitmek ve sırasını beklemekle geçer. Aşağıdaki dört nokta, saha çalışmalarında en sık karşımıza çıkan kayıp kaynakları.

01

Yürüme mesafesi

Sipariş başına yürünen mesafe, toplama süresinin en büyük kalemidir. Rotanın uzunluğu kadar, aynı koridora gün içinde kaç kez girildiği de belirleyicidir.

02

Toplama yöntemi

Tek sipariş, toplu (batch), bölge (zone) ve dalga toplama farklı sipariş profillerine uygundur. Yöntem profile uymuyorsa yerleşim ne kadar iyi olursa olsun süre düşmez.

03

Sevkiyat penceresi ve staging

Araç saatleri birkaç saatte yoğunlaşıyorsa staging alanı o saatlerde tıkanır. Tıkanma toplamayı da durdurur; problem toplama alanında görünür ama kaynağı sevkiyat planıdır.

04

Mal kabul ile toplamanın çakışması

Yerleştirme ve toplama aynı koridoru aynı saatte kullanıyorsa ekipman ve personel birbirini bekler. Çoğu zaman çözüm ekipman almak değil, saatleri ayırmaktır.

Tek sipariş mi, toplu toplama mı?

Siparişlerin çoğu tek veya iki satırdan oluşuyorsa toplu toplama yürüme mesafesini belirgin biçimde kısaltır; ancak ayrıştırma (sortation) için alan ve disiplin gerektirir. Sipariş başına satır sayısı yüksekse tek sipariş toplama daha az hata üretir. Doğru cevap deponun büyüklüğüne değil, sipariş profiline bağlıdır; bu yüzden bu kararı veriye bakmadan vermiyoruz. Sipariş hazırlama yavaşsa başlığı altında bu konuyu operasyon tarafından ele alıyoruz.

Nasıl çalışıyoruz?

  1. Gemba ve akış gözlemiÜrünün mal kabulden sevkiyata kadar izlediği yolun sahada takip edilmesi
  2. Veri analiziSipariş satırı, hareket sıklığı ve lokasyon verilerinden ABC/FSN profilinin çıkarılması
  3. Darboğaz tespitiBekleme, yığılma ve gereksiz taşımanın hangi noktada oluştuğunun ölçülmesi
  4. Yeni yerleşim tasarımıHızlı hareket eden ürünlerin toplama noktalarına yaklaştırılması
  5. Uygulama ve ölçümDeğişikliğin pilot alanda denenmesi, öncesi-sonrası KPI karşılaştırması

Neden pilot alanla başlıyoruz?

Tüm depoyu tek seferde yeniden yerleştirmek operasyonu durdurur ve hata payını büyütür. Bunun yerine bir koridor veya bir ürün grubunda değişikliği uyguluyor, aynı göstergeleri öncesi ve sonrası için ölçüyoruz. Pilot alan çalışmanın gerçekten işe yarayıp yaramadığını tartışmaya gerek bırakmadan gösterir; yaygınlaştırma kararı bu ölçüme dayanır.

Ne teslim ediyoruz, neyi ölçüyoruz?

Mevcut durum analiziAlan, lokasyon ve akış performansının sayısal fotoğrafı
Slotting planıHangi ürün hangi lokasyona, hangi gerekçeyle
Darboğaz raporuÖncelik sırasına konmuş iyileştirme listesi
Kazanım tablosuÖncesi-sonrası KPI karşılaştırması

Takip ettiğimiz göstergeler

Çalışmanın başında mevcut durumu ölçüyor, sonunda aynı göstergeleri aynı yöntemle yeniden ölçüyoruz. Kazanım iddiası değil, aynı formülle alınmış iki ölçüm karşılaştırılıyor.

Sipariş başına yürüme mesafesi
Saatlik toplama (LPH)
Palet doluluk oranı
Sipariş çevrim süresi

Sık sorulan sorular

Depo optimizasyonu için WMS şart mı? Hayır. WMS varsa veri toplamak kolaylaşır, ancak ERP çıktıları, sipariş geçmişi ve saha ölçümüyle de çalışılabilir. Yazılımı olmayan depolarda analizi elle toplanan ölçümlerle yürütüyoruz.
Raf sistemimizi değiştirmemiz gerekir mi? Çoğu çalışmada gerekmiyor. Önce mevcut rafın nasıl kullanıldığına bakıyoruz; raf değişikliği ancak yerleşim ve akış düzenlendikten sonra hâlâ fiziksel bir kısıt varsa gündeme geliyor.
Operasyonu durdurmamız gerekir mi? Hayır. Saha gözlemi ve ölçüm operasyon çalışırken yapılır; yerleşim değişikliği ise vardiya dışına veya düşük yoğunluklu günlere planlanır.
Depo optimizasyonu ile depo kurulum arasındaki fark ne? Optimizasyon mevcut binada yapılan iyileştirmedir. Bina henüz seçilmemişse veya yeni bir depoya taşınıyorsanız çalışma depo kurulum ve tasarım danışmanlığı kapsamına girer.
Sonuçları nasıl göreceğiz? Öncesi ve sonrası KPI karşılaştırmasıyla. Hangi göstergenin hangi yöntemle ölçüleceğini çalışmanın başında birlikte tanımlıyoruz, böylece sonuç tartışmaya açık kalmıyor.
Raf veya ekipman tedarikçisi öneriyor musunuz? Bayilik veya iş ortaklığımız yok. İhtiyacı teknik gerekçesiyle tanımlıyoruz; tedarikçi seçimi tamamen sizde kalıyor, isterseniz teklifleri aynı kriter setiyle karşılaştırmanıza yardımcı oluyoruz.

Bu çalışmaları kimin yürüttüğünü ve hangi mühendislik yaklaşımıyla çalıştığımızı merak ediyorsanız biz kimiz sayfası ekibi ve yöntemi anlatıyor.

Projenizi Değerlendirelim

Bu hizmetin operasyonunuzda karşılığı ne olur?

Mevcut durumunuzu birlikte inceleyelim, beklenen kazanımı rakamlarla ortaya koyalım.