Backorder Nedir? Stokta Bekleyen Siparişleri Nasıl İzlersiniz?

Bir müşteri 10 adet ister. Depo bugün 6 adet gönderebilir. Müşteri kalan 4 adedi daha sonra almayı kabul ederse açık sipariş miktarı 4 adettir. Aynı ürünün stokta olmadığını görüp sipariş vermeden ayrılan müşterinin talebi bu listede görünmez. Bu iki durumu ayrı kaydetmek, sevkiyat ekibinin takip edeceği miktarı karşılanamayan talepten ayırır.

Backorder hangi siparişleri kapsar?

Backorder, kullanılabilir tedarik yetersiz olduğu için hemen karşılanamayan ve sonraki teslimat için açık tutulan sipariştir. Microsoft, Dynamics 365 Intelligent Order Management belgesinde stok beklemeyi sipariş satırına ayrı bir neden olarak kaydeder. Belgelenen akışta sistem stok uygunluğunu yeniden kontrol eder. Teslim sözü ayarları etkinse tahmini sevk tarihi de güncellenebilir. Kullandığınız yazılımın bu davranışını test edin. [1]

Raporunuzda ürünün stok durumu, müşterinin sipariş kararı ve deponun işlem durumu ayrı alanlar olsun. Bir sipariş stok bekliyor olabilir. Bir başkası için ürün ayrılmış olabilir ve taşıyıcı randevusu henüz gelmemiştir. İkisini de açık sipariş listesinde görebilirsiniz. Stok nedeniyle bekleyen miktarı hesaplarken yalnızca ilkini dahil edin.

Varsayımsal örnek: Kısmi sevkten sonra kaç adet açık kalır?

Bir ürün için aynı gün 100 adetlik onaylı sipariş aldığınızı düşünün. İlk sevkte 80 adet gönderildi. Müşteri 15 adedin sonraki sevkte gelmesini kabul etti ve kalan 5 adet iptal edildi. Aynı ürün ve ölçü birimi üzerinden gün sonu hesabı 100 − 80 − 5 = 15 adet açık miktar verir. Örnekte başka bekleme nedeni bulunmuyor.

İlk sevkte karşılanan miktar, başlangıçta onaylanan talebin %80’idir. İptal sonrası kalan 95 adedi payda alırsanız %84,2 bulursunuz. Bu iki oranı ayrı adlarla raporlayın. İlk sevk performansını dönemler arasında karşılaştırırken paydayı sabit tanımlayın ve iptalleri ayrıca gösterin.

Açık sipariş listesini günlük karara bağlayın

Her satıra ürün kodu, ölçü birimi, açık miktar, ilk söz verilen tarih, güncel tahmin, bekleme nedeni ve sorumlu ekleyin. Örneğin ilk söz 5 Kasım, güncel tahmin 8 Kasım ise her iki tarihi de kaydedin. İlk tarih silinirse müşteriye verilen söze göre gecikmeyi hesaplayamazsınız.

Vardiya başında önce tarihi geçmiş satırları, ardından yakın tarihte sevk sözü verilmiş satırları inceleyin. Gelen stokun bir kısmı kalite kontrolündeyse veya başka siparişe ayrılmışsa serbest miktarı kontrol edin. Satış, depo ve satın alma ekipleri aynı satırda hangi miktarın ne zaman serbest kalacağını görebilsin. Tahmini tarihin hangi tedarik kaydına dayandığını belirtin.

Pilot kontrolde bir kısmi sevk, bir iptal ve bir geç mal kabul senaryosu kullanın. Kısmi sevkten sonra yalnız kalan miktarın listede durduğunu ve iptallerin ayrı raporlandığını doğrulayın. Gelen stok serbest bırakıldığında da ilgili satırın yeniden değerlendirildiğini kontrol edin.

Beklemeler tedarik tarihinde yoğunlaşıyorsa teslim sürelerinin dağılımını inceleyin. Ürün hazır olduğu hâlde sevk gecikiyorsa kesim saatine göre iş sırasına bakın. Bu iki nedeni ayırmak, stok yönetimi kararlarında hangi sürece müdahale edileceğini gösterir.

Kaynakça

[1] Microsoft. Set up backorder and preorder functionality. Dynamics 365 Intelligent Order Management, 30 Ocak 2026. Microsoft Learn teknik belgesi.